Sa sâm

Có tên gọi là Bạch sâm.


KHÍ VỊ:

Vị đắng ngọt hơi hàn không độc. Ghét Phòng kỷ, phản Lê lô, một thuyết nói là thuốc của kinh Quyết âm.


CHỦ DỤNG:

Vị nhạt, thể nhẹ, chuyên bổ phế khí, nhân đó mà có ích cho tỳ thận, ho lâu khô phổi, kim bị hỏa khắc thì nên dùng, lại chữa nóng rét và ho, ngực tê đầu nhức, định kinh phiền trong lòng, lui tà nhiệt ở ngoài da.

Lại nói: chủ trị nhiệt ở khoảng ngoài da, bụng đau nhiệt kế, sán khi đau xoắn, ác sang lở ghẻ, phong chạy mình ngứa, tan huyết tích, có công dưỡng can, trị chứng kinh sợ khi ngủ, có sức giữ được thần.


CẤM DÙNG:

Phàm vì hàn tà lưu ở trong phổi mà họ thì cấm dùng.


CÁCH CHẾ:

Tẩm nước gạo phơi khô dùng, dùng thứ già thay Nhân sâm, là vì mùi vị nó đắng mà ngọt, trong tả có bổ, cũng giống như Nhân sâm.


NHẬN XÉT:

Sa sâm khí nhẹ lực bạc nó không phải là vị thuốc có lực lượng nhiều, gánh vác lớn được. Nhân sâm ngọt ôn, hình thể nặng chuyên chủ tăng phế khí, bổ dương mà sinh ra âm; Sa sâm ngọt hàn hình thể nhẹ, chuyên chủ thanh phế nhiệt bổ âm mà chế bớt dương?

Nhân sâm như khí mùa Xuân, Sa sâm như khí mùa Thu, không thể so sánh với nhau được. Cho nên nếu không phải tạng phủ có thực nhiệt mà hàn tà lưu lại ở phế kinh sinh ra ho thì chớ dùng.