Thường sơn

KHÍ VỊ:

Vị đắng cay tính hàn không độc.


CHỦ DỤNG:

Chặn cơn ôn ngược, mửa ra đờm dãi, trục được thủy trướng mà tiêu được chứng cổ truyền thi, lại chữa cả sốt rét thành báng (ngược mẫu), cũng như tích tụ ở trong bụng, tà khí bĩ kết, kiên hà (?) ở dưới gáy, anh lựu tràng nhạc.

Nếu trị chứng sốt rét đã lâu thì trước nên phát tán tà cho ra ngoài biểu của phần dương, rồi sau sẽ dùng nó, nên phơi sương sẽ uống, đừng uống nóng.


CẤM KỴ:

Sốt rét không phải vì khí lam chướng, có lão đờm tích ẩm thì chớ dùng bừa, cũng như người già yếu thuộc hư và bệnh đã lâu thảy đều cấm dùng, vì công của nó không che nổi tội.


CÁCH CHẾ:

Thứ nhỏ chắc sắc vàng giống như cái xương gà là tốt, dùng sống dễ làm cho người ta mửa tợn, nên tẩm rượu một ngày đồ chín, hoặc sao hoặc tẩm dấm nấu chín, thì có thể hòa tan được đầy tức mà không gây mửa.


NHẬN XÉT:

Thường sơn dùng để chặn cơn ngược rất hay, vì chứng sốt rét thế nào cũng có dãi vàng tụ trong lồng ngực, cho nên nói "không có đờm thì không thành chứng sốt rét". Vả lại mạch huyền chủ về đờm ẩm mà mạch của chứng sốt rét tất phải Huyền, Thường sơn chữa lão đờm tích ẩm rất tốt, cho nên là thuốc chủ yếu để chữa sốt rét.

Cùng dùng với Nhân sâm, Bạch truật thì đã khỏi được sốt rét lại hạn chế được tính mãnh liệt của nó. Người xưa trị sốt rét phần nhiều dùng nó, là vì miền Lĩnh nam nhiều sơn lam chướng khí, bị cảm vào thì đầy dãy ở khoảng dinh vệ bỉ phu, muốn trừ bỏ tận góc trướng khí ở trong lỗ chân lông nơi da thịt, không có Thường sơn là không được.


THỤC TẤT là mầm của Thường sơn, có tác dụng tán hỏa tà ngang trái, phá trưng hà ung nhọt cứng rắn, bị kết tụ, cổ độc quỷ chú (chứng cổ độc truyền thi), chữa cả chứng sốt rét lâu năm, họ khí đưa lên, không nên uống nhiều đề phòng gây mửa.