KHÍ VỊ:
Vị đắng cay khí ôn không độc, vào kinh Túc Thái âm và Thủ, Túc dương minh, là vị thuốc dương ở trong âm dược.
Can khương làm sứ, ghét Trạch tả Tiêu thạch, kỵ Ba đậu.
CHỦ DỤNG:
Tiêu đờm hạ khí khoan khoái trung tiêu thì cần phải có, mà lại là thuốc chủ yếu để trị đau bụng chướng đầy tan kết.
Chữa trúng phong, nóng rét hoặc loạn gân co rút, ấm trung tiêu, điều hòa vị, hóa thức ăn trừ thủy khí, phá huyết ứ, chữa đau dạ dày, cho tới các chứng nôn nghịch mửa ra nước chua, các chứng tả lỵ, lâm lậu, sôi bụng, thai chết trong bụng.
Tả bàng quang thủy tà, yên định kinh sợ, thông kinh nguyệt, điều hòa xương khớp, giúp đỡ cho khí của tràng vị, xua đuổi khí lạnh tích tụ lâu ngày, khai tiết dư khí của năm tạng. Tán ôn trừ nhiệt, trị chứng tê do khí huyết, tiệt trừ ba loại trùng đều dùng được.
Tóm lại, chứng khách hàn xâm phạm vào dạ dày, thấp khí lấn tới tạng tỳ cần phải dùng nó.
HỢP DỤNG:
Cùng dùng với Chỉ xác, Đại hoàng thì tiết thực mãn giải nhiệt trướng, tiêu đờm hạ khí.
Cùng dùng với Quất bì, Thương truật thì trừ được thấp khí đầy mà bình được khí của dạ dày; ấm trung tiêu hạ khí.
Cùng dùng với thuốc giải lợi thì chữa chứng nhức đầu của chữa chứng thu bệnh thương hàn.
Cùng dùng với thuốc tiết lợi thì giúp cho ruột và dạ dày tiêu hóa tốt hơn.
CẤM KỴ:
Phàm chứng dạ dày yếu khí hư thì tuyệt đối không dùng, vì nó tán nguyên khí của người ta; có thai nên uống ít vì tính cay nóng sợ làm tổn đển thai nguyên.
CÁCH CHẾ:
Thứ thịt dày sắc tía là tốt, bỏ vỏ thô ngoài, dùng vào thuốc thang thì sao với nước gừng, cho vào thuốc phong thì tẩm dấm hoặc sữa mà nướng.
NHẬN XÉT:
Hậu phác đắng mà hạ được khí, chạy mà không giữ lại, rất tổn hại chân khí. Cho nên, người khí hư và phụ nữ có thai dùng nó tuy lúc đó chưa thấy có hại gì, nhưng khí thanh thuần xung hòa đã hao tổn ngầm, vì thế đều phải kiêng dùng.
CẤM KỴ:
Phàm chứng dạ dày yếu khí hư thì tuyệt đối không dùng, vì nó tán nguyên khí của người ta; có thai nên uống ít vì tính cay nóng sợ làm tổn đển thai nguyên.
CÁCH CHẾ:
Thứ thịt dày sắc tía là tốt, bỏ vỏ thô ngoài, dùng vào thuốc thang thì sao với nước gừng, cho vào thuốc phong thì tẩm dấm hoặc sữa mà nướng.
NHẬN XÉT:
Hậu phác đắng mà hạ được khí, chạy mà không giữ lại, rất tổn hại chân khí. Cho nên, người khí hư và phụ nữ có thai dùng nó tuy lúc đó chưa thấy có hại gì, nhưng khí thanh thuần xung hòa đã hao tổn ngầm, vì thế đều phải kiêng dùng.