Bàn về tám điều tóm tắt

(Hư, thực, hàn, nhiệt, tà, chính, nội, ngoài)


1. Hư: Thể hiện mạch tế, ngoài da lạnh, hơi thở kém, ỉa chảy, uống ăn không ngon, đây

là năm điều hư.


2. Thực: Thể hiện mạch thịnh, ngoài da nóng, bụng trướng đầy, đại tiểu tiện không thông, buồn bực mê mẩn, đấy là năm điều thực.


3. Hàn: Thể hiện dương khí suy yếu kém, tạng phủ chứa đầy những khí lạnh.


4. Nhiệt: Thể hiện âm khí suy yếu, tạng phủ tích đầy những khí nóng.


5. Tà: Không phải chính bệnh do tạng phủ gây nên.


6. Chính: Không phải do ngoại tà xâm phạm.


7 Nội: Do tình dục mà bị bệnh, không phải do ngoại tà.


8. Ngoại: Do ngoại vật làm tổn thương, không phải do bên trong.